Posiedzenie: 14. Przemówienie senatora Wiktora Durlaka w dyskusji nad punktem 16. porządku obrad: ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Jak pokazują badania opinii publicznej, zaufanie obywateli do służb mundurowych stale rośnie. Co za tym idzie, wzrasta także poczucie bezpieczeństwa mieszkańców naszego państwa. Pozytywne oceny działań podejmowanych przez służby mundurowe w trakcie pandemii wirusa SARS-CoV-2 czy ostatnich powodzi na Podkarpaciu dodatkowo potwierdzają wyniki tych badan. Polacy czują się bezpiecznie, przede wszystkim dzięki pracy i zaangażowaniu wielu tysięcy funkcjonariuszy Policji, Straży Pożarnej, Straży Granicznej oraz innych służb mundurowych nadzorowanych przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Taki stan rzeczy to również wynik działań podejmowanych przez rząd Zjednoczonej Prawicy, takich jak np. realizowanie programu modernizacji służb mundurowych czy podejmowanie innych inicjatyw zmierzających do poprawy warunków pracy funkcjonariuszy. Przykładem takich inicjatyw jest procedowana właśnie przez Wysoką Izbę ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Głównym założeniem uchwalonej przez Sejm 24 lipca br. ustawy jest zapewnienie optymalnych warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy oraz stworzenie instrumentów prawnych motywujących ich do pozostania w służbie po nabyciu uprawnień emerytalnych.
Proponowane przepisy zakładają m.in. wprowadzenie dwustopniowych dodatków motywacyjnych. Zgodnie z rządową propozycją, funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, którzy zamiast odejść na emeryturę, zdecydują się pozostać w służbie, uzyskają dodatek motywacyjny, który będzie przyznawany zamiast emerytury po 25 latach służby w wysokości 1,5 tysiąca zł brutto miesięcznie, a po 28,5 latach służby w wysokości 2,5 tysiąca zł brutto miesięcznie. Dodatek motywacyjny będzie zatem zachętą do pozostania w służbie dla funkcjonariuszy z największym stażem, wiedzą i doświadczeniem praktycznym, co nie tylko pozwoli na prawidłowe wykonywanie zadań ustawowych realizowanych przez formacje mundurowe, ale także częściowo pozwoli rozwiązać problem z obsadzeniem wakatów w Policji, SG, PSP oraz SOP. Pozytywnie wpłynie to także na proces szkolenia młodych funkcjonariuszy, którzy będą mogli czerpać z wiedzy i doświadczeń starszych kolegów.
Ponadto ustawa reguluje zagadnienia dotyczące wzmocnienia ochrony prawnej funkcjonariuszy uczestniczących w postępowaniu karnym. Zmienia także i ujednolica zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz funkcjonariuszy SG i SOP m.in. poprzez wprowadzenie przejrzystych zasad i procedur prowadzenia postępowań dyscyplinarnych, np. przyznaje funkcjonariuszom prawo do wniesienia sprzeciwu od rozmowy dyscyplinującej, złożenia wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej czy sporządzenia fotokopii akt postępowania dyscyplinarnego.
Ustawa wprowadza także korzystne dla funkcjonariuszy zmiany dotyczące zasad obliczania i przyznawania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz ujednolica przepisy dotyczące wyżywienia w formacjach podległych ministrowi spraw wewnętrznych i administracji – określa warunki otrzymywania wyżywienia przez funkcjonariuszy oraz świadczenia pieniężnego w zamian za wyżywienie.
Chciałbym również zwrócić państwa uwagę oraz przypomnieć, że procedowana ustawa ma na celu wdrożenie zaleceń NIK dotyczących poprawy sytuacji kadrowej służb mundurowych, realizację porozumień zawartych ze stroną społeczną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w 2018 r. oraz realizację wyroku TK dotyczącego art. 115a ustawy o Policji w zakresie niekorzystnego dla funkcjonariuszy sposobu ustalania wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Na podkreślenie zasługuje również fakt, że większość poprawek do ustawy zaproponowanych przez Biuro Legislacyjne na posiedzeniu komisji samorządu terytorialnego i administracji miała charakter redakcyjny i doprecyzowujący. Ja również zgłaszałem na posiedzeniu komisji poprawki do tej ustawy, które mają na celu udzielenie jeszcze szerszego wsparcia służbom mundurowym, m.in. poprzez podwyższenie kwoty zwrotu kosztów ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom. Chciałbym również zaznaczyć, iż wszystkie zgłoszone na posiedzeniu komisji poprawki zostały przyjęte jednomyślnie oraz że procedowana ustawa nie tylko wychodzi naprzeciw potrzebom i oczekiwaniom funkcjonariuszy ale również będzie miała pozytywny wpływ na liczbę wakatów w Policji, Straży Granicznej, Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa. Jej przyjęcie jest zatem niezbędne i uzasadnione i nie powinno budzić żadnych wątpliwości.
