Posiedzenie 60: Przemówienie senatora Wiktora Durlaka w dyskusji nad punktem 7. porządku obrad

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo!

Pomimo tego, że coraz więcej spraw urzędowych możemy załatwić bez wychodzenia z domu i sukcesywnie zwiększa się liczba dostępnych e-usług (cyfryzacja administracji), przewlekłość postępowań oraz bezczynność organów administracji nadal stanowi poważny problem, który ma negatywne konsekwencje zarówno dla obywateli, jak i gospodarki naszego państwa. Mimo tego, że w kodeksie postępowania administracyjnego przewidziana jest instytucja milczącego załatwienia sprawy, to jednak funkcjonuje ona w bardzo wąskim zakresie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie. W konsekwencji to obywatel ponosi koszty opieszałości urzędów, a odpowiedzialność organów administracji za zwłokę pozostaje marginalna.

Procedowana ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco ma na celu przede wszystkim rozszerzenie katalogu spraw, w których obywatele będą mogli skorzystać z instytucji milczącego załatwienia sprawy. Oznacza to, że w sytuacji braku reakcji organu w ustawowym terminie obywatel lub przedsiębiorca uzyska możliwość dalszego działania bez konieczności oczekiwania na formalne rozstrzygnięcie – jeśli urząd nie wyda decyzji w określonym terminie, sprawa zostanie uznana za załatwioną zgodnie z wnioskiem obywatela lub przedsiębiorcy.

Przejęcie zaproponowanych w ustawie przepisów zwiększy przewidywalność procedur administracyjnych, ograniczy przewlekłość postępowań i pozwoli urzędom skupić się na sprawach wymagających szczegółowej analizy. Strony postępowań zyskają jasność co do maksymalnego czasu trwania procedury, co pozwoli im skutecznie planować swoje działania i inwestycje.

Warto także zaznaczyć, że procedowana ustawa w żaden sposób nie ogranicza aktywnego działania administracji również w sprawach, w których wprowadza się tryb milczący – urzędy nadal będą sprawdzać, czy wniosek spełnia wymagania formalne i merytoryczne. Jeśli pojawią się braki lub przeszkody prawne, organ będzie mógł wydać decyzję odmowną. Ponadto w przypadku spraw załatwionych w sposób milczący nadal będą obowiązywały przepisy dotyczące m.in. wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku gdy nie zaistnieją negatywne przesłanki wykluczające możliwość pozytywnego załatwienia sprawy, zbędne będzie jedynie wydanie formalnego rozstrzygnięcia przez organ.

Procedowana ustawa obejmie szeroki zakres spraw (wprowadza zmiany w 17 ustawach), w których będzie możliwość skorzystania z instytucji milczącej zgody. Nie sposób tutaj wymienić ich wszystkich. Warto jednak wskazać, że chodzi m.in. o niektóre sprawy dotyczące umorzenia zaległości podatkowych, wybrane ulgi w podatku rolnym, organizację masowych imprez artystyczno-rozrywkowych, rekultywację gruntów, zezwolenia na pojazdy uprzywilejowane, zezwolenia odpadowe czy niektóre rejestry działalności regulowanej.

Mając na uwadze to, że podstawowym celem wprowadzania w życie przepisów procedowanej ustawy jest skrócenie czasu oczekiwania na rozstrzygnięcia administracyjne oraz ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że jej przyjęcie będzie miało pozytywne skutki dla obywateli, przedsiębiorców i organów administracji.