Posiedzenie 57: Przemówienie Senatora RP Wiktora Durlaka w dyskusji nad punktem 7. porządku obrad

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo!

Nie ulega wątpliwości, że osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć realny dostęp do edukacji na każdym szczeblu kształcenia, również wtedy, gdy po ukończeniu studiów nadal chcą podnosić swoje kwalifikacje. Obecnie publiczne i niepubliczne uczelnie otrzymują z budżetu państwa środki na zadania związane z zapewnieniem osobom z niepełnosprawnościami warunków do pełnego udziału w rekrutacji i kształceniu na studiach I i II stopnia, studiach doktoranckich oraz w czasie prowadzenia działalności naukowej. Niestety, dotychczasowe przepisy nie pozwalają wykorzystywać tych środków na wsparcie kandydatów na studia podyplomowe oraz uczestników kształcenia podyplomowego.

Procedowana nowelizacja ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma na celu rozszerzenie wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami – umożliwienie finansowania, w ramach środków przekazanym uczelniom na pomoc osobom niepełnosprawnym, pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia podyplomowe oraz w trakcie kształcenia na studiach podyplomowych osób z niepełnosprawnościami.

Należy podkreślić, że wsparcie to nie będzie miało charakteru indywidualnych świadczeń pieniężnych. Środki te będą mogły zostać przeznaczone na organizację warunków ułatwiających udział w rekrutacji lub kształceniu na studiach podyplomowych. Przyjęcie tej ustawy umożliwi zatem m.in. wprowadzenie możliwości złożenia dokumentów w alternatywnej formie, np. elektronicznie lub przez pełnomocnika, pomoc asystenta podczas rekrutacji, wsparcie tłumacza języka migowego, dostosowanie materiałów dydaktycznych, np. w wersji elektronicznej, w postaci nagrań audio, z większą czcionką, zmianę formy egzaminu, np. z pisemnej na ustną, czy udział w zajęciach zdalnie lub w trybie hybrydowym.

Z punktu widzenia legislacji procedowana ustawa jest niewielką zmianą, naprawą oczywistego przeoczenia, które stoi w sprzeczności z ratio legis ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jednak dla osób z niepełnosprawnością jest to bardzo istotna zmiana. Sam przez wiele lat pracowałem z osobami niepełnosprawnymi i wiem, jaki wielki potencjał w nich drzemie. Trzeba tym osobom ułatwić zmianę i podnoszenie kwalifikacji. Z kolei naszym zadaniem jest tworzenie takich przepisów, które likwidują bariery i wyrównują szanse w dostępie do edukacji, kultury czy rynku pracy osób z niepełnosprawnościami. Uważam, że przyjęcie tej nowelizacji jest słuszne i oczekiwane przez osoby z niepełnosprawnościami.