Posiedzenie 34. Wystąpienie Senatora Wiktora Durlaka w dyskusji nad punktem 5. porządku obrad ustawa o ochotniczych strażach pożarnych
Panie Marszałku! Wysoka Izbo!
Ochotnicze straże pożarne należą do najstarszych organizacji społecznych w Polsce i stanowią niezwykle ważny element systemu bezpieczeństwa państwa. Pierwsze jednostki swoją działalność rozpoczęły już w XVIII w. Warto podkreślić, że od początku swojego istnienia ochotniczym strażom pożarnym towarzyszy znana nam wszystkim dewiza: Bogu na chwałę, ludziom na pożytek. Obecnie OSP zrzeszają 700 tysięcy druhów ochotników, w tym 230 tysięcy w jednostkach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, i stanowią realne wsparcie dla 31 tysięcy zawodowych strażaków.
Na przestrzeni lat działalność strażaków ochotników uległa znacznej profesjonalizacji, uczestniczą w licznych szkoleniach i kursach, posiadają coraz bardziej nowoczesny i specjalistyczny sprzęt. Nierzadko docierają też jako pierwsi na miejsce zdarzenia. Nie ulega wątpliwości, że ochotnicze straże pożarne cieszą się ogromnym szacunkiem i zaufaniem społecznym. Ich zadaniem jest ochrona zdrowia, życia, mienia i środowiska przed pożarami, klęskami żywiołowymi, skutkami zdarzeń drogowych oraz innymi zagrożeniami. W ostatnim czasie mogliśmy się też przekonać, jak ważne było ich wsparcie podczas pandemii koronawirusa. Wszyscy mamy tę świadomość, że gdy tylko zawyje strażacka syrena, druhowie OSP zawsze gotowi są nieść bezinteresowną pomoc poszkodowanym. Ochotnicze straże pożarne nie tylko uczestniczą w akcjach ratowniczo-gaśniczych, ale także realizują inne społecznie użyteczne cele, pełnią rolę organizacji kulturotwórczych, patriotycznych, edukacyjnych, które poprzez swoją działalność wychowują, kształcą i integrują lokalną społeczność.
Zasadniczym celem procedowanej ustawy jest kompleksowe uregulowanie sytuacji prawno-organizacyjnej i finansowej stowarzyszeń, jakimi są ochotnicze straże pożarne w 1 akcie prawnym. Przepisy tej ustawy określają m.in., jakie świadczenia przysługują strażakom ochotnikom – chodzi o szkolenia, ekwiwalenty, odszkodowania, rekompensaty, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na czas uczestniczenia w działaniach ratowniczych – oraz regulują kwestie dotyczące zadań jednostek OSP i sposobu finasowania ich działalności. Ustawa ma także na celu poprawę sytuacji strażaków ochotników, którzy za swoją oddaną służbę dla lokalnej społeczności nie pobierają wynagrodzenia.
Ustawa wprowadza przede wszystkim nowe świadczenie dla druhów, którzy przez co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn oraz 20 lat w przypadku kobiet brali czynny udział w działaniach ratowniczych. Zgodnie z założeniami ustawy 200 zł ma być im wypłacane co miesiąc jako dodatek do emerytury. Ponadto proponowane w ustawie przepisy wzmacniają ochronę prawną strażaków ratowników podczas działań ratowniczych oraz wprowadzają legitymację służbową, która będzie upoważniała druhów OSP do dodatkowych świadczeń.
Warto także podkreślić, że zgodnie z procedowaną ustawą szczególnie zasłużeni i wyróżniający się druhowie OSP będą mogli zostać uhonorowani odznaczeniem – Krzyżem Świętego Floriana, nadawanym przez prezydenta RP. Ponadto strażacy OSP, w tym członkowie młodzieżowej drużyny pożarniczej, którzy wzorowo wykonują swoje obowiązki, będą mogli także otrzymać specjalne wyróżnienie nadawane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji w postaci Odznaki Świętego Floriana „Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej”.
Szanowni Państwo, mimo iż OSP nie są formacjami zawodowymi i funkcjonują dzięki społecznej pracy swoich członków, to obok Państwowej Straży Pożarnej są filarem ochrony przeciwpożarowej w Polsce. Uważam, że ze względu na ich liczebność oraz charakter pełnionej służby zasługują na szczególne traktowanie i szacunek. Procedowana ustawa potwierdza ich rangę i znaczenie dla lokalnych społeczności. To pierwszy w historii akt prawny regulujący kompleksowo organizację i funkcjonowanie tych jednostek. Nowe rozwiązania, w szczególności dodatek emerytalny dla druhów, którzy przez wiele lat bezinteresownie nieśli pomoc poszkodowanym, to również wyraz docenienia ich wieloletniej służby.
